ویتامین ها و تاثیر ان ها بر روی بدن
ویتامین ها انواع مختلفی دارند که کمبود ان ها برای بدن باعث بیماری ها و عوارز بد دیگری میباشد. یکی از دارو های مناسب و مفید برای تامیین ویتامین ها قرص مولتی ویتامین کامپلیت یوروویتال میباشد که داروخانه جالینوس اراعه دهنده این محصول منیباشد .
ویتامین A:
برای تقویت بنیه دفاعی، بینایی، سلامت پوست، رشد دندان ها و کیفیت استخوان ها ضروری است. پروبادى نیاز روزانه: 8/0 تا 1/1 میلی گرم. منابع: میوه ها و سبزیجات نارنجی و زرد رنگ، لبنیات، زرده تخم مرغ، ماهی، جگر، سبزی های دارای برگ پهن و سبز تیره
فهرست مواد غذایی بر پایه اندازه ویتامین A:
نام ماده غذایی/ میکروگرم (µg) در ۱۰۰ گرم
فلفل تند پاسیلای خشک: ۱۷۸۸
هویج خام: ۸۳۵
زردآلو آب گرفته شده (کم رطوبت) و نپخته: ۶۳۳
کدو تنبل باترنات پخته یا تنوری بدون نمک: ۵۵۸
شلغم تنوری، آبپز یا فریزری بدون نمک یا با نمک: ۵۳۸
کلم کالی خام: ۵۰۰
اسفناج خام: ۴۶۹
مرزنگوش خشک: ۴۰۳
شوید تازه: ۳۸۶
زرده تخم مرغ خام یا فریزری: ۳۱۶
چغندر (لبو) خام: ۳۱۶
برگ بو: ۳۰۹
ویتامین A از نوع ویتامینهای محلول در چربی است. ویتامینهای A یا رتینول برای بهبود بینایی افراد در نور کم مثل شب و حفظ سلامتی سطح چشم، دفاع از بدن و سلامتی پوست است.
بر اثر کمبود این ویتامین فرد دچار ضخامت و خشک شدن قرنیه چشم میشود که به این بیماری گزروفتالمی(xerophthalmia) میگویند. اگر کمبود خیلی شدید شود فرد نابینا خواهد شد؛ ولی کمبود آن فرد را دچار شب کوری میکند.
ویتامین A نقشی حیاتی در فعالیت سالم قلب و عروق بدن داشته و در تنظیم سالم فشار خون لازم است.
ویتامین A در زخمهای پوست، جوشها و سایر عوارض پوستی چون دارویی، اثری درمانی داشته و کمبود آن موجب دیر درمان شدن زخم میشود.
ویتامین A برای فعالیت مویرگها و حفظ جدار آنها لازم بوده و در عوارض قلبی عروقی یا خونریزیهای مغزی کمبود این ویتامین دیده میشود.
ویتامین A در عوارض و صداهای گوش در دوران سالمندی موجب درمان و رفع آن عوارض شده و مصرف آن از به وجود آمدن این عوارض و صداهای مختلف در گوش جلوگیری مینماید.
ویتامین A در جلوگیری از پیری زودرس و نگهداری سلولهای بدن و شادابی آنها تأثیر شایستهای دارد و امروز در درمانهای ژرونتولژی و جلوگیری از نابودی و مرگ اعضای بدن از ویتامین A استفاده درمانی میشود.
ویتامین A در بیماریهای دستگاه تنفسی و سلولهای مخاطی آن نقش درمانی داشته و کمبود آن موجب عوارض و آتروفی بافتهای مخاطی بینی میگردد.
ویتامین A در دوران بیماریها و عفونتهای مختلف در بدن مقاومت بدن را زیاد و عوامل ضد بیماری و میکروب را تقویت مینماید و موجب رفع بیماری شده و به سلامت بدن کمک مینماید.
ویتامین A در رشد و نمو تأثیر دارد و برای کودکان جزو ضروریات حیاتی میباشد که رشد و نمو آن به نحو شایستهای انجام پذیرد و موجب فعالیت و نشاط آنان میگردد.
ویتامین A در زگیل یا دانههای پوستی موجب درمان شدن بوده و به نظر میرسد کمبود این ویتامین موجب بروز این دانهها و یا زگیل میشود.
مصرف بیش از حد این ویتامین موجب مسمومیت میشود.
ویتامین B1:
بیشترین کاربرد آن کمک به متابولیسم و سوخت و ساز است. بخصوص در کارکرد بهینه دستگاه عصبی نقشی مفید دارد. نیاز روزانه: 1 تا 3/1 میلی گرم. منابع: انواع گوشت، غلات سبوسدار، لوبیا و…
ویتامین B۱ یا تیامین به پیشگیری از عوارض در سیستم عصبی، مغز، ماهیچه ها، قلب، معده و روده کمک می کند. این ویتامین همچنین الکترولیت ها را به داخل و خارج از سلول های عضلانی و عصبی در جریان می اندازد. تیامین کمک می کند تا از بیماری هایی مانند بری بری که شامل اختلالات قلب، اعصاب و دستگاه گوارش است، جلوگیری شود.
کاهش وزن و بی اشتهایی ممکن است در صورت عدم وجود تیامین باشد. ممکن است مشکلات ذهنی، از جمله سردرگمی و از دست دادن حافظه کوتاه مدت نیز در صورت کمبود تیامین به وجود آید. ضعف عضلانی ممکن است ایجاد شود، و علائم قلبی عروقی مثل بزرگ شدن قلب نیز ممکن است رخ دهد.
الکل باعث کمبود تیامین می شود. مصرف زیاد الکل می تواند به این معنی باشد که فرد از مواد غذایی خود تیامین را جذب نمی کند.
ویتامین B2:
بر تقویت دید چشم، سلامت پوست و سوخت وساز بدن اثرگذار است. Pb:نیاز روزانه: 2/1 تا 5/1 میلی گرم. منابع: شیر، ماست، غلات سبوسدار، انواع سبزی ها
ویتامین B3:
مفید برای هضم غذا و تقویت دستگاه عصبی. نیاز روازنه: 13 تا 17 میلی گرم. منابع: مغزهایی چون گردو و بادام، قارچ، انواع گوشت و شیر
ویتامین B5:
کمبود آن سبب اختلال در ساخت و عملکرد هورمون ها و جذب نشدن پروتئین و چربی می شود. نیاز روزانه: 6 میلی گرم. منابع: کلم بروکلی، گل کلم، گوشت گاو و گوساله، شیر و ماهی
ویتامین B6:
به ساخت گلبول های قرمز، جذب بهتر پروتئین ها و پیشگیری از نارسائی های دستگاه عصبی کمک می کند. پروبادی:نیاز روزانه: 2/1 تا 6/1 میلی گرم. منابع: ماهی، سبزی هایی که برگ پهن دارند، ذرت، آووکادو، حبوبات، مغز بادام و گردو، تخم آفتابگردان، موز، ماهی، تخم مرغ و…
ویتامین B12:
در صورت کمبود آن به خشکی و ترک پوست دور دهان و اطراف بینی مبتلا خواهید شد. نیاز روزانه: زنان 1/1 و مردان 3/1 میلی گرم. منابع: شیر، تخم مرغ,جگر,گوشت گاو و گوسفند و…
ویتامین C:
سبب جذب آهن و اسیدفولیک، افزایش مقاومت بدن در مقابل عفونت، ساخت جداره رگ های انتقال خون و سوخت وساز بدن شده، نقش آنتی اکسیدان را برای سلول ها ایفا می کند.Pb: نیاز روزانه: 100 میلی گرم. منابع: انواع مرکبات، سیب زمینی، گوجه فرنگی,سبزی های خام و خانواده کلم ها
ویتامین ث آنتیاکسیدان است، یعنی از آسیب رادیکال آزاد به سلولها و بافتهای بدن جلوگیری کرده و باعث تقویت دستگاه ایمنی میشود . این ویتامین موجب محافظت پوست در مقابل آثار مخرب اشعه ماورای بنفش نور خورشید میشود. همچنین این ویتامین به افزایش قدرت ایمنی بدن استحکام لثهها و دندانها کمک میکند. این ویتامین همچنین باعث ساخت کلاژن (قویترین بخش بافت پیوندی که تمام اعضای بدن را در کنار هم نگه میدارد) شده و در پیشگیری از بالارفتن کلسترول خون و ایجاد لختههای خونی در رگ مؤثر است. اشاره شدهاست که این ویتامین برخلاف تفکر همگان کمکی در پیشگیری از بروز سرماخوردگی نمیکند و فقط طول دوره بیماری را کوتاه و به تخفیف عوارض آن کمک میکند. همچنین مصرف این ویتامین باعث جذب بهتر آهن در بدن میشود و به افرادی که دچار کمخونی هستند توصیه میگردد.
ویتامین ث به عقیده برخی کارشناسان احتمال بروز سکته مغزی در افراد غیر سیگاری را تا ۳۰٪ و در افراد سیگاری تا ۷۰٪ کاهش میدهد. به اعتقاد این محققان آنتیاکسیدانهایی مانند ویتامین ث احتمالاً سلولها را از فشار اکسیدی که در سکته مغزی مؤثر هستند، حفظ میکند. البته به گفته دانشمندان ویتامین ث که از طریق مصرف طبیعی کسب شود، اثرش بسیار بیشتر است. همچنین در تحقیق دیگری دانشمندان مصرف این ویتامین را در تراکم استخوانی افراد مؤثر دانستهاند .
در پژوهشی دیگر نیز گفته شدهاست که تزریق مقدار زیادی ویتامین ث به افرادی که دچار سرطان هستند باعث میشود که رشد سرطان در آنها را متوقف کند. این ویتامین میتواند زنجیرهای مخرب در درون سلول بیمار بوجود آورد. گفته شده که تزریق این ویتامین به موشهایی که دچار تومور بودند، اندازه تومورهای آنان را به نصف کاهش دادهاست. این ویتامین از اکسید شدن سلولهای چرب حاضر در غشاء سلولی توسط عوامل اکسیدکننده جلوگیری میکند؛ با تداوم اکسید شدن سلولهای چرب و ایجاد تغییراتی در سلول و ماده ژنتیکی سلول باعث بروز برخی سرطانها میشود. محققان مصرف این ویتامین را به کسانی که از بیماریهای قلبی رنج میبرند نیز توصیه کردهاند. زیرا کمبود ویتامین ث باعث تصلب شریان شده و کمبود آن در بیماران قلبی همراه با خشکی و سفتی رگها میشود و باعث بوجود آمدن درد در این افراد میگردد.
ویتامین D:
کاهش مقدار آن در بدن سبب اختلال در سیستم ایمنی، دردهای ناحیه کمر، پا و لگن، پوکی و شکنندگی استخوان ها و دندان ها می شود. نیاز روزانه: 1/1 میکروگرم. منابع: روغن ماهی یا دقایقی نور خورشید صبحگاهی
ویتامین D را که کلسیفرول مینامند، یکی از ویتامینهای لازم برای بدن و از ویتامینهای محلول در چربی است، که به رشد و استحکام استخوانها از طریق کنترل تعادل کلسیم و فسفر کمک میکند. این ویتامین با ایجاد افزایش جذب فسفر و کلسیم از رودهها و کاهش دفع از کلیه به متابولیسم استخوانها کمک میکند و همچنین از طریق ترجمه ژنهای هسته سلول به رشد سلول کمک میکند.
منبع اصلی دریافت این ویتامین بجز منابع گیاهی مثل غلات و حیوانی مثل ماهی ساردین و شیر، تخم مرغ ونور آفتاب است. بطوری که ۱۰ تا ۲۰ دقیقه ماندن در زیر نور آفتاب، نیاز روزانه بدن انسان به این ویتامین را تأمین میکند. کمبود این ویتامین همچنین باعث پوکی استخوان در کهنسالی میگردد.
فواید:
دریافت ویتامین D و کلسیم باعث افزایش قدرت و هماهنگی عضلات در افراد کهنسال میشود. همچنین ویتامین دی باعث پیشگیری از بروز بیماریهایی مانند راشیتیسم در کودکان، استئومالاسی در بزرگسالان و پوکی استخوان در کهنسالی میشود. همچنین این ویتامین به رشد و استحکام استخوانها و رشد سلولها کمک زیادی میکند. نیاز روزانه برای این ویتامین برای هر فرد بالغ ۱۰ میکروگرم یا حداکثر ۲۰۰۰ واحد در روز میباشد. در دوران کودکی و پیری این میزان بالاتر است. همچنین مصرف ویتامین دی در سلامت مغز و جلوگیری از آلزایمر مؤثر است.
عوارض مصرف کم:
شیوع کمبود ویتامین D به خصوص در زنان و کودکان ایرانی بین ۵۰ تا ۸۰ درصد است. از عوارض مصرف کم این ویتامین در دوران کودکی بیماری راشیتیسم است که به علت کمبود کلسیم و فسفر در زمان رشد استخوانها، استخوانهای فرد دارای املاح کمی خواهد بود و نخواهد توانست وزن فرد را تحمل کند و در نتیجه انحنا خواهد یافت. عوارض دیگر آن بزرگی جمجمه، زائدههای دکمه مانند بر روی ستون فقرات و برجستگی سینه میباشد. همچنین مچ دست و پا پهن میشود که توسط رادیوگرافی قابل تشخیص است.
در دوران بزرگسالی فقر این ویتامین در بدن باعث بوجود آمدن بیماری استئومالاسی میشود. این بیماری به این شکل است که با کاهش تراکم استخوانی دردهای شدیدی در قسمت پا و کمر احساس میشود و همچنین استخوانها بلند به راحتی شکسته میشوند. اگر فرد در این دوران شروع به دریافت ویتامین دی کند، این عارضه رفع میشود.
در دوران کهنسالی کمبود این ویتامین باعث بروز بیماری پوکی استخوان به ویژه در زنان میشود. عامل اصلی تأثیرگذار تغییرات هورمونی در بدن است. اما در این دوران این بیماری میزان ویتامین دی در بدن کاهش مییابد اما دریافت این ویتامین در دوران بیماری کمک جندانی به بهبود آن نمیکند، بلکه برای پیشگیری از این بیماری باید از دوران جوانی کلسیم و فسفر همراه با ویتامین دی مصرف شود.
ویتامین E:
کمبود آن باعث کاهش مقاومت سلول های بدن، کیفیت و تعداد اسپرم و همچنین ابتلا به بیماری های گوناگون می شود.نیاز روزانه: 11 تا 15 میلی گرم. منابع: آجیل و تخمه، روغن های گیاهی، بادام زمینی، غلات سبوسدار، سبزی های دارای برگ های پهن و تیره
ویتامین ای (Vitamin E) یکی از ویتامینهای محلول در چربی است. این ویتامین همچون ویتامین ث خاصیت آنتی اکسیدانی دارد و اثر شیمیایی مخربی که به بافتهای بدن لطمه میزند را از بین میبرد. ویتامین ای که در سال ۱۹۲۰ (میلادی) کشف گردید و در سال ۱۹۳۶ (میلادی) از جوانه گندم جدا گردید و آلفا توکوفرول نام گرفت، که این نام از کلمه یونانی TOKOS به معنی «تولد کودک» و کلمهٔ PHEREIM به معنی دنیا آوردن گرفته شده است و OL برای نشان دادن ساختار الکلی آن است بعدها دو گونه دیگر به نام بتا و گاما توکوفرول کشف شدند که اثرشان نسبت به آلفا کمتر بود.
این ویتامین در لایه چربی دیواره سلول و داخل سلول قرار میگیرد و از تخریب دیواره سلول جلوگیری میکند. همچنین ویتامین ای یک نام برای گروهی از مولکولها است که اثراتی شبیه آلفا توکوفرول را دارند. هرچند ویتامین e مهمترین عامل برای داشتن سیستم ایمنی قوی و پوست و چشمهای سالم است، اما همه فواید و خطرات ویتامین e هنوز خیلی مشخص نیست.
فواید ویتامین E:
همانطور که گفته شد این ویتامین در بدن نقش یک آنتی اکسیدان را ایفا میکند و از سلولهای بدن در مقابل تخریب حفاظت میکند، یعنی این ویتامین توانایی زیادی در خنثی کردن رادیکالهای آزادی دارد که درون سلولهای بدن و بطور طبیعی ساخته میشوند و چون دارای الکترون جفتنشده هستند برای متعادل کردن خودشان اقدام به جذب الکترونهای سلولهای سالم بدن میکنند و از این طریق به آنها صدمه میزنند.
خاصیت آنتی اُکسیدانی این ویتامین به آن اجازه میدهد تا از لطمه دیدن داخل رگها و سکته قلبی پیشگیری کند. کمبود ویتامین بیشتر در بیماریهای قلبی نمود پیدا میکند. همچنین این ویتامین دارای خاصیت ضد انعقادی میباشد که به جریان راحت خون در رگهایی که دارای پلاکتهای چربی چسبنده به دیواره هستند، کمک میکند.
ویتامین K:
مهم ترین نقش آن جلوگیری از لخته شدن خون و کاهش خطر سکته های مغزی و قلبی است. نیاز روزانه: 06/0 تا 08/0 میلی گرم. منابع: گوجه فرنگی و سبزی های برگ دار مثل کاهو و گل کلم
آهن:
کمبود آن ضعف، خستگی، ناتوانی در تمرکز، کم اشتهایی، رنگ پریدگی و تیرگی دور چشم ها را در پی دارد. نیاز روزانه: زنان 15 و مردان 8 ـ 7 میلی گرم در روز. منابع: گوشت، تخم مرغ، سبزیجات و…
روی:
کاهش خارش پوست، ریزش مو، ایجاد خطوط سفید روی ناخن ها، زخم و پیری پوست، همچنین کاهش اسپرم در مردان می شود. نیاز روزانه: زن ها 7 و مردها 5/9 میلی گرم. منابع: غلات سبوسدار، ماهی ساردین، میوه های مغزدار و…
سلنیم:
فقر سلنیم در بدن سبب عفونت های پیاپی می شود. نیاز روزانه: مردان 75 و زنان 60 میکروگرم. منابع: غلات، ماهی، کشمش، گردو و تخم کدو
منیزیم:
در صورتی که بدن دسترسی کافی به منیزیم نداشته باشد اختلال در غده پاراتیروئید، شکنندگی استخوان ها و دندان ها، نقص در سیستم عصبی و انقباض های عضلانی، گرگرفتگی، اضطراب و بیقراری رخ می دهد. نیاز روزانه: مردان 300 و زنان 270 میلی گرم. منابع: بادام، نان سبوسدار و…
اسیدفولیک:
به ایجاد گلبول های خون کمک کرده، در تقویت عملکرد سلول های روده و معده نقش دارد. نیاز روزانه: 4/0 میلی گرم. منابع: جگر، صدف، حبوبات، دانه های روغنی و ماهی
بیوتین:
بر رویش و حفظ سلامت مو، ناخن و پوست اثرگذار است. سبب جذب چربی های مورد نیاز و تقویت دستگاه عصبی هم می شود. نیاز روزانه: 03/0 تا 06/0 میلی گرم. منابع: زرده تخم مرغ، جگر، انگور، هندوانه، موز، توت فرنگی، سبزی های دارای برگ های تیره